Inox 304 thật hay giả: cách kiểm tra đúng, không chỉ nam châm

Các anh chị cầm cái chậu, cái giá bát ghi “inox 304” mà vẫn lo: thật hay giả? Nhiều người áp nam châm, thấy không hút là yên tâm. Cách đó dễ nhầm, vì inox 201 cũng gần như không hút.

Inox 304 “giả” thực ra là gì?

Inox 304 “giả” là hàng ghi 304 nhưng thành phần không đạt mác 304, thường là thiếu niken. Mác 304 là tên một loại thép không gỉ có crom và niken theo tiêu chuẩn.

Inox 201 không phải “inox giả”. Inox 201 vẫn là inox, dùng mangan thay một phần niken để rẻ hơn. Hàng chỉ sai khi bán 201 mà ghi là 304.

Crom tạo một lớp màng rất mỏng trên mặt thép, giúp thép khó gỉ. Theo Hiệp hội Phát triển Thép không gỉ Úc (ASSDA), dòng 200 nhìn chung kém bền gỉ hơn 304.

Inox 304, 201 và 430 khác nhau ở thành phần nào?

Inox 304 khác 201 ở hai chất: 304 nhiều niken, ít mangan; 201 ít niken, nhiều mangan. Inox 430 gần như không có niken nên hút nam châm rõ.

Mác inox	Crom (Cr)	Niken (Ni)	Mangan (Mn)	Với nam châm
304	17,5–19,5%	8,0–10,5%	tối đa 2,00%	Tấm phẳng gần như không hút; nan, dây, góc uốn có thể hút
201	16,0–18,0%	3,5–5,5%	5,5–7,5%	Thường gần như không hút, kể cả sau khi uốn, kéo
430	16,0–18,0%	tối đa 0,75%	tối đa 1,00%	Hút rõ
Thép thường (sắt sơn, mạ)	Rất ít	Rất ít	—	Hút rõ

Nguồn: số crom, niken, mangan theo ASTM A240/A240M-09a, Bảng 1 (mác UNS S30400, S20100, S43000; tiêu chuẩn cho inox tấm, cuộn). Cột nam châm theo BSSA và ASSDA. Tiêu chuẩn Nhật JIS G4305 ghi crom 18,00–20,00% cho SUS304.

Muốn tách inox 304 với inox 201, anh chị phải biết lượng niken và mangan trong thép. Nam châm và mắt thường không tách được hai loại này.

Vì sao thử nam châm không đủ để biết inox 304?

Thử nam châm không đủ vì inox 304 và inox 201 cùng gần như không hút ở dạng tấm chưa gia công. Theo Hiệp hội Thép không gỉ Anh (BSSA), nhóm inox này không bị nam châm hút ở trạng thái mềm.

Nam châm còn có thể đánh lừa ngược. Theo ASSDA, inox 304 kéo thành dây, nan có thể hút khá rõ. Còn dòng 200 thường không hút kể cả khi uốn, kéo nhiều.

Vì vậy nan 304 hút nhẹ, nan 201 không hút là chuyện có thể gặp. Ai chọn theo nam châm lúc đó sẽ chọn nhầm hàng 201.

Nam châm chỉ dùng để loại trừ thép thường và inox 430. Nam châm hút mạnh trên mặt phẳng như vành chậu, mặt khay thì nhiều khả năng không phải 304. Góc đáy chậu, chỗ dập sâu hút nhẹ thì chưa nói lên điều gì.

Cách kiểm tra inox 304 nào đáng tin, cách nào chỉ để tham khảo?

Cách đáng tin nhất là đo thành phần bằng máy, ở phòng thử nghiệm hoặc bằng máy phân tích cầm tay. BSSA ghi rõ: các cách thử tại chỗ chưa được hiệp hội kiểm chứng. Chỉ phân tích hóa học mới kết luận được.

Cách kiểm	Làm ở đâu	Cho biết gì	Độ tin cậy
Phiếu phân tích thành phần (máy quang phổ, theo ASTM E1086)	Phòng thử nghiệm như QUATEST	Số % crom, niken, mangan của mẫu gửi thử	Đáng tin nhất, nhưng chỉ nói về mẫu đã gửi
Máy phân tích kim loại cầm tay (máy XRF)	Xưởng, đơn vị có máy	% crom, niken, mangan; đo nhanh, không làm hỏng hàng	Đáng tin khi máy được hiệu chuẩn, đo trên kim loại trần, sạch
Chứng chỉ vật liệu của nhà máy thép (EN 10204 loại 3.1)	Người bán xin từ nhà cung cấp thép	Thành phần của mẻ thép	Đáng tin khi số mẻ, số lô khớp hàng
Giấy CQ (giấy chứng nhận chất lượng) của bên bán	Người bán cung cấp	Lời cam kết chất lượng	Có ích khi ghi rõ mác inox từng chi tiết; chưa thay được phiếu phân tích
Thuốc thử nhỏ giọt (loại dò mangan)	Tại nhà, cửa hàng	Gợi ý hàng thuộc dòng 200 hay dòng 304	Chỉ sàng lọc, tùy loại thuốc
Mài xem tia lửa	Xưởng cơ khí	Phân nhóm thép thô	Chỉ tham khảo, cần thợ quen, làm xước hàng
Nam châm	Tại nhà, cửa hàng	Loại trừ thép thường, inox 430	Chỉ tham khảo, không tách được 304 với 201

Nguồn: BSSA. ASSDA, bài về inox dòng 200 (cập nhật 18/05/2023). AZoM (cập nhật 23/04/2025).

Thuốc thử nhỏ giọt có nhiều loại, mỗi loại làm một việc. Theo ASSDA, loại dò mangan để tách dòng 200 với 304, loại dò molypden để tách 304 với 316. Anh chị hỏi rõ thuốc dùng để làm gì trước khi tin kết quả.

Mài tia lửa cần thợ nhiều kinh nghiệm và làm xước bề mặt. BSSA đánh giá cách này thường không hợp để thử tại chỗ. Anh chị không nên mài thử đồ mình định mua.

Cầm phiếu thử nghiệm inox, anh chị xem những chỗ nào?

Cầm phiếu thử nghiệm, anh chị xem bốn chỗ: tên mẫu, ngày và đơn vị thử, dòng niken, dòng mangan.

• Tên mẫu trên phiếu có khớp mã hàng anh chị định mua không.
• Ngày thử và tên đơn vị thử có ghi rõ, có dấu không.
• Dòng niken (Ni) từ 8% trở lên, theo mức của mác 304.
• Dòng mangan (Mn) không quá 2%. Mangan cao, niken thấp là dấu hiệu dòng 201.

Phiếu thử chỉ nói về mẫu đã gửi thử, không thay cho kiểm từng lô hàng. Phiếu cũ của mã khác thì không dùng để chứng minh mã anh chị mua.

Ở cửa hàng, anh chị kiểm inox 304 được những gì ngay?

Ở cửa hàng, anh chị làm được bốn việc kiểm tra ngay, chỉ cần thêm một cục nam châm.

• Đọc dòng “Chất liệu” của từng chi tiết. Một món ghi “inox 304” có thể chỉ nan là 304, còn khung là thép.
• Hiểu chữ trên nhãn. SUS304 là tên theo chuẩn Nhật, AISI 304 là tên kiểu Mỹ, 18/8 là tên gọi nhóm 304. Chữ ghi chưa phải bằng chứng.
• Hỏi giấy CO (chứng nhận xuất xứ), giấy CQ và phiếu phân tích thành phần. Riêng giấy CO không nói gì về thành phần thép.
• Ghi mác inox của từng chi tiết vào báo giá, hóa đơn. Sau này có chuyện thì còn căn cứ để đối chiếu.

Ví dụ trên trang giá bát nâng hạ nan oval inox 304 Duraval D6258, dòng chất liệu ghi: nan inox 304; vách, hộp thép. Đọc kỹ dòng này, anh chị biết phần nào là 304.

Nam châm thì thử trên mặt tấm phẳng, không thử ở nan, góc uốn, mép cắt. Hút mạnh ở mặt tấm thì hỏi lại người bán.

📐 Với KTS/thợ đang tư vấn khách: nan, dây inox 304 hút nhẹ ở thân hay chỗ uốn là bình thường (ASSDA). Đừng kết luận “304 giả” chỉ vì chỗ đó hút. Cần chắc thì xin chứng chỉ vật liệu EN 10204 loại 3.1 có số mẻ khớp lô hàng, hoặc đo XRF trên kim loại trần.

Duraval kiểm tra inox 304 của mình bằng cách nào?

Duraval đã gửi hai mẫu giá bát inox 304 tới QUATEST 1 phân tích thành phần. QUATEST 1 là Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1. Trung tâm thuộc Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia.

Phiếu số 25/TN1/0761-1 thử ngày 22/04/2025, mẫu là giá bát nâng hạ inox 304 Duraval D6250 cỡ 800 mm. Phương pháp ASTM E1086-22, đo hai vị trí. Kết quả: crom 18,29–18,44%, niken 8,21–8,22%, đạt SUS304 theo JIS G4305.

Phiếu số 25/TN1/0761-2 cùng ngày, mẫu là giá bát đĩa đa năng inox 304 Duraval D6284 cỡ 800 mm. Kết quả: crom 18,11–18,18%, niken 8,26%, mangan 0,94–1,06%. Hai phiếu chỉ nói về hai mẫu đã gửi thử.

Duraval là thương hiệu phụ kiện tủ bếp, nội thất, cửa, bán qua đại lý và thợ toàn quốc. Nhiều dòng của Duraval bằng inox 304, ghi chất liệu theo từng mã trên trang sản phẩm.

Trang chậu rửa 2 hố inox 304 Duraval D6622 ghi chậu làm bằng inox 304, dày 0,7 mm, bảo hành 10 năm cho chậu. Trang vòi rửa bát inox 304 nóng lạnh Duraval D6804 ghi thân vòi inox 304.

Biết inox 304 thật giả thì giúp gì cho bếp nhà mình?

Biết cách kiểm giúp anh chị đặt đúng inox 304 vào chỗ ướt nhất: gầm chậu, giá bát, giá xoong. Chỗ dính nước hằng ngày thì nên dùng 304.

Ngăn khô như ngăn kéo thìa đũa, giá gia vị xa chậu thì anh chị có thể cân nhắc loại khác. Muốn so kỹ hai loại, anh chị đọc bài nên chọn phụ kiện tủ bếp inox 304 hay inox 201.

Thấy chấm ố nâu trên mặt inox cũng chưa đủ để kết luận hàng giả. Inox 304 vẫn ố nếu bám muối, mạt sắt lâu ngày.

Câu hỏi thường gặp: chủ nhà hay hỏi gì về inox 304 thật giả?

Inox 304 có hút nam châm không?

Inox 304 dạng tấm chưa gia công gần như không hút nam châm. Nan, dây, góc uốn bằng 304 có thể hút. Vì vậy nam châm chỉ dùng để loại trừ thép thường, không chứng minh được là 304.

Inox 201 có phải inox giả không?

Không. Inox 201 vẫn là inox, có 16,0–18,0% crom và 3,5–5,5% niken theo ASTM A240. Inox 201 kém bền gỉ hơn 304. Hàng chỉ sai khi bán 201 mà ghi là 304.

Thuốc thử inox 304 có chính xác không?

Thuốc thử inox chỉ để sàng lọc. Loại dò mangan gợi ý hàng thuộc dòng 200 hay 304. Muốn kết luận, anh chị cần phiếu phân tích thành phần hoặc đo bằng máy.

Giấy CO, CQ có chứng minh được hàng là inox 304 không?

Giấy CO chỉ cho biết nơi sản xuất. Giấy CQ là lời cam kết của bên bán. Chứng chỉ nhà máy thép hoặc phiếu phân tích có số mẻ, tên mẫu khớp hàng mới có giá trị.

Inox 304 có bị gỉ không?

Trong bếp ẩm, inox 304 khó gỉ hơn inox 201 và thép mạ. Nhưng mặt inox 304 vẫn có thể ố nếu bám muối, mạt sắt lâu ngày. Lau khô sau khi dùng giúp inox giữ sáng.

Tìm hiểu tiếp ở đâu?

Cần xem hàng inox 304 thật, cần thợ lắp, anh chị ghé điểm bán Duraval gần nhà hoặc gọi 1900 966 958. Thời hạn bảo hành từng mã xem tại chính sách bảo hành. Các bài nên đọc tiếp:

• Nên chọn phụ kiện tủ bếp inox 304 hay inox 201
• Duraval kiểm định inox 304 tại QUATEST 1
• Bếp tầng một nhiều mối nên làm tủ bếp bằng vật liệu gì
• Nghiệm thu tủ bếp: 10 điểm cần kiểm

Muốn xem các mã inox 304 thực tế, anh chị lên Google gõ “phụ kiện inox 304 Duraval”. Nhà mình từng thử inox bằng cách nào, kết quả ra sao?

Nguồn tham khảo

• ASTM International — ASTM A240/A240M-09a, Bảng 1 thành phần hóa học (bản PDF công khai).
• BSSA (British Stainless Steel Association) — On-site methods for stainless steel grade product sorting.
• ASSDA — Magnetic Effects of Stainless Steels.
• ASSDA — 200 series stainless steels – high manganese (CrMn), cập nhật 18/05/2023.
• AZoM — How to Test Stainless Steel: A Guide to Identifying Steel Grades, cập nhật 23/04/2025.
• Wikipedia — Mill test report (EN 10204); SAE 304 stainless steel.
• QUATEST 1 — phiếu kết quả thử nghiệm số 25/TN1/0761-1 và 25/TN1/0761-2 (22/04/2025), đăng trong bài Duraval ngày 03/05/2025; trang sản phẩm D6250, D6258, D6284, D6622, D6804 trên duraval.vn (tra ngày 02/10/2026).